Liệu bạn đang điều khiển AI – hay bị cuốn trôi bởi nó?
Có những khoảnh khắc tôi ngồi trước màn hình, mở một công cụ AI và tự hỏi: Ai mới là người đang cầm lái? Tôi, với tư duy và ý tưởng của mình? Hay chính AI, với khả năng xử lý khổng lồ, đang dẫn dắt suy nghĩ của tôi từng chút một?
Khi bắt đầu viết cuốn sách này, tôi không hề mang tham vọng biến mình thành một “người thầy” để giảng dạy thiên hạ cách dùng AI. Thứ thôi thúc tôi lại bắt nguồn từ một nỗi bối rối, một sự hoang mang mà tôi tin rất nhiều người cũng đang trải qua. Và rồi, chính cảm giác ấy đã biến thành một động lực, buộc tôi phải viết ra tất cả.
Tôi nhận thấy có quá nhiều người tiếp cận AI theo cách hời hợt:
- “Viết cho tôi một bài bán hàng.”
- “Cho tôi vài ý tưởng marketing.”
- “Gợi ý giúp tôi vài câu quảng cáo.”
Khi kết quả trả về chỉ là những đoạn văn khô khan, thiếu cảm xúc, họ lập tức kết luận: “AI không thông minh như quảng cáo.”
Nhưng sự thật thì khác hẳn: AI không yếu. Nó chỉ không hiểu bạn. Và ngược lại, bạn cũng chưa thực sự hiểu nó.
AI mạnh mẽ – nhưng không phải là phép màu
Bạn không cần “dạy” AI theo nghĩa truyền thống. Bạn chỉ cần biết cách giao tiếp với nó – chính xác và rõ ràng. Và để làm được điều đó, trước tiên bạn cần thành thạo một kỹ năng nền tảng: nghệ thuật đặt vấn đề.
Cuốn sách “Làm chủ AI: Prompt sáng tạo, thực chiến đa ngành” ra đời không phải vì tôi muốn chứng minh mình giỏi, mà vì tôi đã từng loay hoay quá lâu. Tôi từng rơi vào trạng thái mất phương hướng khi hàng loạt công cụ AI mới xuất hiện, mỗi ngày một tính năng, mỗi tháng một xu hướng.
Có lúc tôi tự hỏi:
- “Liệu mình có đang tụt lại phía sau?”
- “Liệu những gì mình đang làm hôm nay còn giá trị trong vài năm nữa?”
Bước ngoặt: Hiểu mình muốn gì trước khi yêu cầu AI làm
Rồi tôi nhận ra: vấn đề không nằm ở việc AI giỏi hơn hay kém hơn chúng ta. Vấn đề nằm ở chỗ chúng ta có đủ rõ ràng về mục tiêu của mình hay chưa.
AI không thể đọc được suy nghĩ bạn, nó chỉ phản chiếu đúng và đủ những gì bạn yêu cầu. Nếu câu hỏi mơ hồ, câu trả lời sẽ mờ nhạt. Nếu câu hỏi sắc bén, câu trả lời sẽ mở ra giá trị thực sự.
Cuốn sách này – không phải “món quà”, mà là “chiếc la bàn”
Tôi viết ra từng trang như một cách tự vẽ cho mình một bản đồ, để không lạc giữa biển lớn của AI. Và bây giờ, tôi chia sẻ bản đồ đó với bạn.
Bên trong, bạn sẽ tìm thấy:
- Một khung tư duy rõ ràng: Giúp bạn trò chuyện với AI như với một đồng nghiệp hiểu việc.
- Hệ thống prompt có cấu trúc, được kiểm chứng qua thực chiến từ marketing, giáo dục, sản xuất nội dung cho tới quản trị vận hành.
- Các ví dụ ứng dụng tại Việt Nam, để bạn vừa đọc vừa có thể thử ngay, không cần suy đoán.
Tôi không tin AI sẽ thay thế con người một cách toàn diện. Nhưng tôi tin rằng người biết cách dùng AI sẽ thay thế người không biết.
Prompt – không chỉ là kỹ năng, mà là quyền tự quyết
Chúng ta không chỉ đang đứng trước một công cụ, mà là trước một thời đại mới. Trong thời đại này, prompt không còn đơn thuần là “câu lệnh” cho máy. Prompt chính là ngôn ngữ của quyền kiểm soát, là cách bạn định hình kết quả thay vì bị cuốn theo nó.
Nếu không chủ động, bạn sẽ dễ bị AI dẫn dắt. Bạn sẽ nhận về những câu trả lời “đúng” nhưng chẳng giúp ích gì, giống như đọc một bài báo đủ chữ nhưng vô nghĩa. Ngược lại, nếu biết đặt đúng câu hỏi, bạn sẽ biến AI thành trợ lý đắc lực nhất – một người không biết mệt, không cần ngủ, và sẵn sàng hỗ trợ 24/7.
Câu chuyện không chỉ của riêng tôi
Tôi đã gặp nhiều người trong hành trình nghiên cứu này:
- Một nhà khởi nghiệp dùng AI để kiểm tra ý tưởng sản phẩm trước khi bỏ tiền sản xuất.
- Một giáo viên dùng AI để tạo kế hoạch bài giảng cá nhân hóa cho từng học sinh.
- Một người làm nội dung tiết kiệm 70% thời gian viết nhờ biết cách “gợi mở” cho AI.
Điểm chung của họ? Họ không để AI dẫn dắt, mà tự nắm tay lái.
Bạn ở đâu trên bản đồ AI?
Có thể bạn mới chập chững khám phá AI, hoặc đã dùng nó hàng tháng nhưng vẫn chưa thấy “wow”. Dù ở đâu, câu hỏi quan trọng nhất vẫn là:
- Bạn muốn AI làm gì cho bạn?
- Bạn muốn kết quả cuối cùng trông như thế nào?
- Bạn sẵn sàng dành bao nhiêu thời gian để “huấn luyện” chính mình trong việc đặt câu hỏi?
Bởi cuối cùng, AI không phải là phép màu. Nó chỉ là tấm gương phản chiếu chất lượng tư duy của người sử dụng.
Lời mời
Tôi viết cuốn sách này như một lời mời bạn cùng bước vào hành trình làm chủ AI – không phải để chạy đua với công nghệ, mà để sử dụng nó một cách tỉnh táo và hiệu quả nhất.
Hãy xem nó như một cuộc trò chuyện. Bạn chia sẻ lĩnh vực mình quan tâm, tôi sẽ cho bạn những cách đặt vấn đề để AI trả lời như một chuyên gia trong lĩnh vực đó.
Nếu bạn đang quan tâm vấn đề này tôi tin chắc bạn sẽ cần đến cuốn sách: Làm chủ AI: Prompt sáng tạo, thực chiến đa ngành.
Tôi hy vọng cuốn sách sẽ giúp bạn giải tỏa các trăn trở và vướng mắc trên, để bạn biến AI thành người cộng sự đắc lực cho mình, phát huy cao năng suất học tập và làm việc trong bối cảnh công nghệ AI đang ngày một cải tiến mỗi ngày.